Full Cổ Học Tinh Hoa

[Viet Writer]

Có người thợ vẽ vẽ cho vua nước Tề mấy bức tranh.


Vua hỏi: vẽ cái gi khó?


- Thưa: vẽ chó, vẽ ngựa khó.


- Vẽ cái gì dễ?


- Vẽ ma, vẽ quỉ dễ.


- Sao lại thế?


- Chó, ngựa ai cũng trông thấy, vẽ mà không giống, thi người ta chê cười, cho nên khó vẽ. - Ma quỉ là giống vô hình, không ai trông thấy, tuỳ ý muốn vẽ thế nào cũng được, không sợ ai bẻ, cho nên dễ vẽ".


Người nào bỏ những công việc nhật dụng thường hành, chỉ chăm làm những việc kỳ dị quái gở để loè thiên hạ, thì cũng chẳng khác nào như người thợ chỉ vẽ ma, vẽ quỉ, nghĩa là tránh cái khó mà làm cái dễ vậy.


Lời Bàn
Trong bài nói chó, ngựa, mà thực bao rộng cả những vật hữu hình, mắt có thể trông thấy; chỉ nói ma quỉ, mà thực bao rộng cả những vật vô hình, trí não tưởng tượng ra. Một đằng vẽ vật hữu hình là chép lại, một đẳng vẽ vật vô hình là bày ra, ai chẳng cho chép dễ hơn bày. Nhưng xét thực, chép cho hệt khó bao nhiêu, thì bày vu vơ lại dễ bấy nhiêu. Nên ta chớ nhầm, thấy kẻ làm kỳ quái khác thiên hạ, đã vội coi như thánh tướng. Ta phải có bụng trọng những người biết làm hết bổn phận mình hàng ngày. Nhiều khi ở hạng bình thường, mà có bao nhiêu kẻ trung, hiếu, tiểt nghĩa, tận tâm, dũng cảm, hào hiệp... ta phải cảm phục đó.


Chú thích
- Vô hình: khống có hình cho trông thấy, mó thấy.
- Nhật dụng thường hành: hàng ngày dùng đến mà thường làm luôn.
- Kỳ dị quái gở: lạ lùng khác hẳn sự thường.

 

Advertisement