• **VietWriter – 10/09/2015 → 30/09/2026** Có lẽ đây là bài viết khó nhất tôi từng viết trên VietWriter. Không phải vì tôi không biết phải viết gì. Mà vì tôi biết, sau những dòng này, sẽ không còn bài viết nào nữa. Ngày **10/09/2015**, VietWriter bắt đầu. Khi ấy, tôi chỉ nghĩ đơn giản rằng mình muốn tạo ra một nơi để mọi người có thể viết, có thể chia sẻ, có thể gặp những người cũng yêu con chữ giống mình. Tôi không nghĩ nơi này sẽ đi cùng mình lâu đến vậy. Hơn 11 năm. Một khoảng thời gian đủ dài để một người thay đổi rất nhiều. Đủ dài để những người từng là học sinh trở thành người đi làm. Đủ dài để những người từng có rất nhiều thời gian viết lách giờ phải bận rộn với gia đình, công việc, con cái và cuộc sống riêng. Đủ dài để những nickname từng xuất hiện mỗi ngày dần trở thành những cái tên đã lâu không còn sáng đèn. Và cũng đủ dài để một diễn đàn từng đông vui trở nên ngày càng yên tĩnh. Từ **vietwriter.com** đến **vietwriter.one**, VietWriter đã đi qua rất nhiều lần thay đổi. Có lúc đông vui. Có lúc im ắng. Có lúc tôi từng nghĩ sẽ làm lại thật lớn. Có lúc tôi nghĩ chỉ cần giữ nó ở đó thôi cũng được. Không cần phát triển thêm. Không cần ai biết đến. Chỉ cần nó vẫn còn. Bởi đôi khi, chúng ta giữ một website không phải vì nó còn giá trị về lượt truy cập, về tiền bạc hay về công nghệ. Chúng ta giữ nó đơn giản vì ở đó có ký ức. Có những đêm thức khuya sửa lỗi diễn đàn. Có những lần chuyển server, backup dữ liệu, sửa từng thứ rất nhỏ. Có những bài viết mà giờ đọc lại thấy ngây ngô. Có những cuộc trò chuyện tưởng như chẳng có gì đặc biệt, nhưng nhiều năm sau nhìn lại mới nhận ra đó chính là tuổi trẻ. Có những người từng rất thân. Rồi không còn nói chuyện nữa. Có những người từng nói rằng sẽ ở VietWriter thật lâu. Rồi một ngày cũng biến mất. Không trách ai cả. Vì cuộc sống vốn là như vậy. Mỗi người rồi cũng phải bước tiếp trên con đường của riêng mình. Chỉ có diễn đàn là vẫn nằm ở đây. Âm thầm giữ lại dấu vết của tất cả mọi người. Từng bài viết. Từng bình luận. Từng tài khoản. Từng ngày tháng mà có lẽ chính người viết cũng đã quên. Và rồi hôm nay, đến lượt tôi phải là người kết thúc nó. Tôi đã nhiều lần mở trang quản trị lên. Nhìn những dữ liệu đã nằm ở đó suốt hơn một thập kỷ. Và thật lòng, tôi không nỡ xóa. Một cái database có thể chỉ là vài gigabyte dữ liệu. Một tên miền có thể chỉ là vài dòng DNS. Một diễn đàn có thể chỉ là code, server và những bảng dữ liệu. Nhưng tôi biết rằng trong đó có hơn 11 năm của VietWriter. Và cũng có hơn 11 năm của chính tôi. Có lẽ điều buồn nhất khi đóng một diễn đàn không phải là website biến mất. Mà là khoảnh khắc mình nhận ra: **một thời của mình thật sự đã đi qua.** Ngày **30/09/2026**, tôi sẽ tắt VietWriter. Sau ngày đó, có thể khi bạn gõ lại địa chỉ quen thuộc, sẽ chẳng còn gì xuất hiện nữa. Không còn trang chủ. Không còn những bài viết cũ. Không còn những nickname từng quen. Không còn dòng chữ báo rằng có ai đó đang online. Chỉ còn một cái tên từng tồn tại trên Internet. Nhưng trước khi mọi thứ biến mất, tôi muốn nói một lời mà có lẽ suốt hơn 11 năm qua tôi chưa từng nói đủ: **Cảm ơn.** Cảm ơn tất cả những người đã từng bước vào VietWriter. Dù bạn ở đây nhiều năm, vài tháng, vài ngày hay chỉ vô tình ghé qua một lần. Cảm ơn những người từng đăng bài. Cảm ơn những người từng viết truyện. Cảm ơn những người từng bình luận. Cảm ơn những người từng cãi nhau rồi lại làm hòa. Cảm ơn những người từng giúp VietWriter vui hơn, đông hơn, có sức sống hơn. Và đặc biệt, cảm ơn những người dù đã đi rất lâu nhưng đã từng để lại một phần tuổi trẻ của mình ở đây. Tôi không biết mọi người bây giờ đang ở đâu. Đang sống thế nào. Có còn viết nữa hay không. Có còn nhớ VietWriter hay không. Nhưng nếu một ngày nào đó bạn tình cờ nhớ lại cái tên này, tôi hy vọng bạn sẽ nhớ về nó bằng một chút dịu dàng. Rằng đã từng có một nơi như vậy. Một diễn đàn nhỏ. Một góc nhỏ của Internet. Nơi một nhóm người từng gặp nhau chỉ vì cùng thích viết. Chúng ta đã từng ở đây. Thật sự đã từng ở đây. Và như thế là đủ. Ngày **10/09/2015**, VietWriter bắt đầu bằng một cú click. Ngày **30/09/2026**, VietWriter cũng sẽ kết thúc bằng một cú click. Chỉ khác rằng lần đầu tiên tôi nhấn nút với rất nhiều háo hức. Còn lần cuối cùng… có lẽ tôi sẽ ngồi nhìn màn hình lâu hơn một chút. Trước khi nhấn **Delete**. **Tạm biệt VietWriter.** Tạm biệt **vietwriter.com**. Tạm biệt **vietwriter.one**. Tạm biệt một phần tuổi trẻ của chúng ta. **10/09/2015 — 30/09/2026** Cảm ơn vì tất cả. Và nếu ký ức cũng có một nơi để đăng nhập lại, hy vọng một ngày nào đó, **chúng ta sẽ lại gặp nhau.**

Full Bộ Bộ Sinh Liên

  • Chương 98

Nói tới thừa tự đường, hiện giờ ít nhất cũng có 200 năm lịch sử. thừa tự đường cũng không phải là một bang phái giang hồ, mà là xưng hồ thống nhất của một ít người trong Đại Đường Thất Tông Ngũ Họ. Đại Đường Thất Tông Ngũ Họ là Thanh Hà Thôi, Bác Lăng Thôi, Phạm Dương Lô, Huỳnh Dương Trịnh, Lũng Tây Lý, Triệu Quận Lý, Thái Nguyên Vương( Thôi, Lô, Trịnh, Lý, Vương – ngũ họ các tên đằng trước là tỉnh lỵ hành chính). Bọn họ là những danh gia vọng tộc có thanh danh lớn nhất Đại Đường, bảy thế lực môn phiệt khổng lồ nhất. Từng có Thanh Hà Thôi thị vì ghét bỏ hoàng thất Đại Đường vì có huyết thống người Hồ mà cự tuyệt hôn thú với công chúa Đại Đường; Đại Đường tể tướng Tiết Nguyên Siêu lấy việc bình sinh mình không thể lấy được nữ nhân một trong Ngũ Họ làm thê tử là việc ăn năn lớn nhất đời mình. Từ việc này mà nói, ngươi có thể thấy được thế lực môn phiệt cùng ảnh hưởng của nó lớn tới như thế nào..”


Lô Nhất Sinh nín thở nghe, Nhạn Cửu lại nói: “Nhưng là những môn phiệt này cực thịnh cho tới nhà Đường, chúng là nguy cơ ẩn dấu khi Đường triều lập quốc. Đại Đường có thể cung phụng các trọng thần khai quốc bên trong có một phần ba là dân tộc Hung nô, dân tộc Tiên Ti, tộc duệ Đột Quyết. Đường Thái Tông bản thân cũng là người có huyết thống người Hồ, hơn nữa trước khi kiến quốc còn mượn binh lực của người Đột Quyết, cho nên sau khi khai quốc, tự nhiên từ bỏ đi quốc sách của Tùy Văn Đế là lấy hoa hạ làm quốc gia chính thống còn các dân tộc man di bốn hướng là phụ, coi trọng tất cả cùng một thể.


Di tộc có được chính thể của mình, binh quyền, cùng với có nền văn hóa khác với người Hán, lại dung túng không tăng lực áp chế tai họa dần dần ngầm chôn xuống. Ban đầu Đại Đường lập quốc, Đường Thái Tông binh hùng tướng mạnh, chiến tướng như mây, lại thừa dịp Đột Quyết nội loạn, mấy năm liên tục thiên tai, tiêu diệt Đông Đột Quyết, phân liệt Tây Đột Quyết, binh uy chấn nhiếp thiên hạ. Người Hồ tự nhiên đều thuần phục hắn, nhưng đám người Hồ này thuận theo Đại Đường chỉ là một cái danh tự mà thôi, thực lực một chút cũng không bị kiềm chế, ngược lại ngày càng lớn mạnh.


Tới những năm cuối Đường Thái Tông, binh uy khai quốc dần hết, lúc này tán phổ (vua) Songtsän của dân tộc Thổ Phiên thôn tính chư Khương làm cho thế lực tăng lớn, dùng hai mươi vạn binh lực, đòi lấy công chúa Đại Đường. Đường Thái Tông cho rằng một người con gái có thể đổi lấy mười vạn hùng binh, liền buông tha việc động võ, đồng ý hôn sự, cũng mang đi y dược, xây dựng, công kỹ, nông nghiệp đủ loại tài nghệ đổi lấy hữu nghị.


Không ngờ, Thổ Phiên bởi vậy càng thêm mạnh mẽ, dã tâm cũng nảy sinh ngày càng sâu, Văn Thành công chúa còn ở đó, tình hữu nghị giữa hai nước vẫn còn. Sau đó khi nàng mất đi, Thổ Phiên lần nữa hưng binh xâm Đường, bình tây đại tướng quân Tiết Nhân Quý đại bại, đánh tan mười vạn quân Đường, dân tộc Thổ Dục Hồn rơi vào tay giặc. Thổ Phiên được thứ ngon, từ đó về sau nhiều năm liên tiếp vượt biên giới, trước sau chiếm lấy bốn trấn An Tây nhà Đường là Quy Tư, Yên Kỳ, Vu Điền, Sơ Lặc, khống chế toàn bộ Tây Vực.


Thời Võ Tắc Thiên, tổng quản Võ uy quân Vương Hiếu Kiệt đả bại Thổ Phiên, thật vất vả mới thu phục lại được An Tây Tứ trấn. Khi tới Đường Trung Tông, Đại Đường lại đáp ứng thỉnh cầu của dân tộc Thổ Phiên, tiếp tục dùng chính sách hữu nghị thân thiết, gả công chúa Kim Thành cho tán phổ(vua) Thổ Phiên, còn ngu xuẩn đêm Hà Tây cửu khúc ban do dân tộc Thổ Phiên, lấy nơi xinh đẹp này nói là nơi tắm rửa cho Kinh Thành công chúa. Cửu khúc là nơi thổ nhưỡng phì nhiêu, dân tộc Thổ Phiên được cửu khúc thì như hổ thêm cánh, từ đó thực lực lại tăng mạnh, lại mấy năm sau đó liên tục phản loạn xâm Đường. Ở Đường, Tiết độ sứ An Lộc Sơn người Hồ phản loạn, dân tộc Thổ Phiên nhân cơ hội chiếm cứ Hà Tây, Lũng Hữu, cho tới khi đem toàn bộ An Tây nhét vào trong lòng bàn tay họ.”


Mắt thấy cái gọi là quốc sách hoa di nhất thể làm cho thế lực người Hồ ngày càng lớn mạnh, dân cư người Hồ nhanh chóng bành trướng, các môn phiệt này cảm thấy phi thường bất an. Bọn họ lo lắng nếu cứ dung túng như vậy nữa, sẽ lại xuất hiện thảm kịch ngũ hồ loạn hoa.(2)


“Phi ngã tộc loại, kỳ tâm tất dị. Nhung địch chí thái, bất dữ hoa đồng!” (3) Đây là một câu nói của người Tấn, Giang Thống trong [Tỷ Nhung Luận], hắn viết ra một thiên chính luận này không tới mười năm, liền xảy ra thảm họa Ngũ Hồ Loạn Hoa. Tộc nhân Hoa Hạ cơ hồ bị giết không cồn. Thất Tông Ngũ Họ những người này cho rằng các tộc man di đối địch không thể thành thật với nhau! Đại Đường đối với man di quá mức tín nhiệm cùng dung túng, thậm chí một triều đại còn cho tiết độ sứ quyền khuynh thiên hạ là người Hồ, đây là hành vi dưỡng hổ vi hoạn, một khi triều đình không thể khống chế thì khó tránh khỏi bi kịch. Hơn nữa làm hại người trung quốc, tất là các dân tộc man di đối địch, đây là mối họa cực kỳ lớn.


Ngươi phải biết rằng, trong quá khí thiên hạ luân phiên, triều đình thay đổi, cùng lắm cũng chỉ là các bộ tộc Hoa Hạ phân tranh. Mà Thất Tông Ngũ Họ chính là Hoa Hạ chính thống, cho nên mặc kệ ai là hoàng đế, lợi ích của các đại tộc nhà cao cửa rộng này cũng không bị tổn thất quá lớn. Nhưng là một khi người Hồ ngoại tốc gây ra rắc rối ở Trung Nguyên, những thế gia vọng tộc môn phiệt này sẽ đứng mũi chịu sào, nói không chừng truyền thừa mấy trăm năm của các gia tộc này sẽ tan thành mây khó, cho nên bọn họ cho rằng phải ứng biến sớm cho kịp. Quốc không thể tồn thì phải tự bảo tồn gia đình. Nhưng là bọn họ những người có cơ trí dù sao cũng chỉ là số ít, trong đó chỉ có một số trưởng lão trong gia tộc có thể quyết định lại không có mấy, khó có thể vận dụng được lực lượng của gia tộc.


Sau đó, người Hồ An Lộc Sơn quả nhiên phản loạn, Đường quân chiến bại nhiều lần, bất đắc dĩ mượn binh lực của Hồi, người Hồi đáp ứng xuất binh, nhưng là bọn họ có điều kiện ước định với Đại Đường “Lấy lại thủ đô, đất đai của Đường, cung nữ tơ lụa để cho người Hồi tùy ý lấy trong ba ngày.” Đại Đường thiên tử lại đáp ứng.


Dân tộc Hồi nhân cơ hội tiến vào Trung Nguyên cướp bóc tài vật, gian dâm nữ nhân, nguy hại này thậm chí so với phản quân An sử còn dữ hội hơn. Lúc ấy có quan binh địa phương, đúng là người của Thất tông Ngũ họ, hắn phẫn nộ, bắt giam một đại quan người Hồi thủ phạm phóng hỏa thiêu chết rất nhiều người dân chạy nạn vào trong chùa. Thủ lĩnh người Hồi sau khi nghe thấy tự mình phi ngựa vào nhà ngục, chém quan coi ngục cứu người khỏi tù. Cái gọi là thần quốc kiêu ngạo như vậy, mà Đại Đường lại thúc thủ vô sách (không có biện pháp gì.)


Cái này cũng chưa tính là gì, đợi cho người Hồi đi rồi, Đại Đường còn muốn không ngừng ban ‘thưởng tứ’ để trấn an bọn họ, đồng thời phải mua rất nhiều ngựa bệnh, ngựa già của người Hồi. Ngươi nghĩ xem, các thế gia vọng tộc chính thống của Hoa Hạ, quan niệm rất mãnh liệt, Đại Đường hoàng đế có huyết thống người Hồ đã làm cho trong lòng bọn họ sinh ra khinh bỉ, huống chi lại tùy ý để cho ngoại tộc tàn sát bừa bãi như vậy, triều đình cũng không cố giữ thể diện cùng tôn nghiêm?


Những thế gia vọng tộc này đều có ý oán giận, do nề hà mặt mũi của triều đình, thực lực cũng không đông đảo, bọn họ cũng thúc thủ vô sách. Có người nhìn thấy nguy cơ ngày càng gần, nhưng là bọn họ không thể thuyết phục được những gia chủ cao cao tại thượng này chuyển từ sáng vào trong tối, che dấu lực lượng. Lúc này, một người tài trí tuyệt nhân trong bọng họ liền nghĩ ra một bố cục, nghĩ lợi dụng những người này để nắm giữ tài lực cùng nhân lực, chia cắt Thất tông Ngũ họ đang ở chỗ sáng, giấu một phần vào dân gian, như vậy khi thiên hạ đại loạn, Thất tông Ngũ họ đã bị một kích đả kích trí mạng, bọn họ vẫn có thể tồn tại huyệt mạch tiếp tục cho Thất tông Ngũ họ.”


Nhạn Cửu tự hào nói: “Vị trí giả này, đó là người họ Lô chúng ta, cũng là tổ tiên của nhất mạch họ Lô. Ngươi đừng xem thường lực lượng của bọn họ, thực lực của Thất tông Ngũ họ, nếu tập trung đầy đủ được, đủ để lập ra một quốc gia, hoặc làm sụp đổ một quốc gia. Chỉ cần những người có thế lực lớn trong thiên hạ này tụ tập lại cùng nhau lực lượng sẽ làm cho bất luận kẻ nào thậm chí cả một quốc gia cũng không dám khinh thường.


Sau khi bọn họ bố trí, Đại Đường thịnh qua ba đời, lập tức thường xuyên loạn ‘ Ngư Dương tần cổ’ ‘An sử chi loạn’ ‘Lấy lại thủ đô, đất đai về Đường, cung nữ tơ lụa vàng bạc người Hồi tùy ý lấy ba ngày’ ‘Chu bí chi loạn’ ‘Lưu Triển chi loạn’ ‘Phiên trấn cắt cứ’ ‘Kết đảng chi tranh’ ‘Cam lộ sự biến’ ‘ Lý hi liệt chi loạn’ ‘Ngô tể nguyên chi loạn’ ‘Kinh sư tam hãm, thiên tử tứ thiên’ ‘Nhân nhân dịch tử tương thực’, một loạt loạn cục làm cho Đại Đường từ từ suy vi, gió lớn càng thổi càng cháy mãnh liệt.


Đại Đường lấy biên cương của Đại Tùy, nhưng là từ khi lập quốc tới mất nước, cho dù là thực lực quốc gia vào thời điểm thịnh trị nhất cũng không khôi phục được ranh giới cùng phú cường thời Tù, đã thế lại tự mình đục khoét khối thịt trên người mình mang ra nuôi dưỡng người ngoại tộc. Liêu Đông bị người Mô Hơ chiếm lĩnh, Liêu Tây bị Khiết Đan chiếm cứ, An Tây cùng Bắc Đình hộ phủ bị Thổ Phiên, Hồi, chia cắt; Hà Tây, Xuyên Tây bị Thổ Phiên chiếm lĩnh, bắc Trường An, Hạ Châu, Khánh Châu bị triều đình nhà Đường chắp tay dâng cho người Đảng Hạng, Thổ Phiên, người Hồi đều từng công hãm Trường An, thậm chí một quốc gia nho nhỏ phía nam cũng từng tiêu diệt hơn mười vạn quân Đường, hai lần chiếm lĩnh thành đô. Náo loạn tới nay, cơ hồ toàn bộ đất đai nuôi ngựa từ thời Tần Hán tới nay cơ hồ toàn bộ tiêu vong trong tay ngoại tộc.


Đợi tới lúc Hoàng Sào tạo phản, Đại Đường căn bản không còn lực bình định, vì thế lại mượn binh người Sa Đà, đến lúc này còn dẫn sói vào nhà, họa người Sa Đà loạn Trung Nguyên, mười năm lập một quốc gia, ba năm lập một quân, nhất thời chư quốc san sát, chiến loạn không ngớt, cái gì cũng đều bị đánh tan cũng bị tiêu diệt hết, thị tộc môn phiệt sụp đổ, không còn lại phong cảnh ngày trước. Nhưng mà tổ tiên Lô thị ta cùng một số người của các tông các họ khác thành lập lên ‘ thừa tự đường’ bởi vì ở bên ngoài tam giáo cửu lưu, lấy ngũ họ dòng họ làm trung tâm, ẩn thân trong dân gian cho nên không bị đánh sâu vào. Lúc Thất tông Ngũ họ không còn nắm giữ lại chút lực lượng nào trong triều đình thì ‘thừa tự đường’ ở dân gian lại có được lực lượng thật lớn, lực lượng này cực kỳ khổng lồ. Bọn họ có được thật nhiều tài phú, hoàn thiện mạng lưới tình báo, nhân mạch giăng khắp nơi, thậm chí là vũ lực cường đại.


Thừa tự đường lúc ban đầu thành lập tôn chỉ là ‘kế tục tồn tại’ ngũ họ, nhất thống ở Trung Nguyên, ở trong dân gian mà an định thiên hạ, bảo tồn thực lực, cũng nghiêm mật thân phận. Nhưng là ….”


Nhạn Cửu ánh mắt hơi lóe ra một chút nói: “Nhưng là….theo thời gian thành lập ban đầu của ‘thừa tự đường’ bọn họ liền chặt đứt quan hệ với Thất tông Ngũ họ, hoàn toàn che dấu trong dân gian, ở ngoài Thất Tông Ngũ Họ mà phát triển ra một cỗ thế lực khác. Hơn hai trăm năm, ước chừng hơn hai trăm năm, bọn họ hoàn toàn không có liên hệ cùng Thất tông ngũ họ. ‘ kế thừa, tồn tại’ tôn chỉ này đã bị con cháu đời sau của Thất tông ngũ họ hờ hững.”


Thừa tự đường này phát triển, kỳ thực có chỗ tương tự với Thanh hồng bang sau này, kỳ thật rất nhiều tổ chức, tôn giáo, trong quá trình phát triển đều dần dần bị lung lạc với phương hướng ban đầu. Muốn con cháu mấy trăm năm sau, vì mục đích tổ tiên mấy trăm năm trước của mình mà kiên định tiếp tục đi theo con đường của bọn họ, đích xác có chút ép buộc. Bởi vì, lòng người là hay thay đổi.


Nhạn Cửu ánh mắt biến hóa kỳ lạ đứng lên: “Gia chủ của một thế hệ Thất tông Ngũ họ kia là một vị gia chủ cực kỳ có thể lực lai có hùng tâm đã nghĩ, hắn không cần phải … khôi phục cái danh vọng từ mấy trăm năm trước, vì dòng họ mà tiếp tục ẩn nhẫn, lãng phí tâm huyết sáng tạo của tổ tiên tiền bối mình? Bên trong loạn thế, nếu tập trung toàn bộ lực lượng của thừa tự đường chẳng lẽ hắn không thể lấy cho mình một thiên hạ thật rộng lớn sao? Phải tồn tại một cái huyết mạch, có thể so với trở thành hoàng đế một quốc gia tốt hơn sao?”


Nhạn Cửu tiếp tục nói: “Nhưng là … nhóm gia chủ của Thất tông Ngũ họ đều không phải cùng một lòng với hắn, trong bọn họ vẫn còn người muốn tiếp tục theo di huấn của tổ tiên, tiếp tục che dấu trong dân gian; có người đã không còn hy vọng xa vời là khôi phục lại uy phong môn phiệt những năm đầu Đại Đường, thầm nghĩ mình phải dùng một thân phận mới đều tiếp tục kéo dài; có người muốn hy vọng bồi dưỡng một hoàng đế mới, còn mình tiếp tục ẩn cư sau màn. muốn tham dự phân tranh thiên hạ, chỉ có vị hùng tài đại lược kia thôi.


Nhạn Cửu thoáng dừng một chút, khóe miệng run rẩy vài cái lại nói: “Nhưng là chỉ bằng lực lượng một mạch của hắn, thành không tự nhiên không lớn. Cho nên..hắn muốn tập hợp toàn bộ lực lượng ‘thừa tự đường’. Nhưng mà Thất tông Ngũ họ làm theo ý mình, phải chỉnh hợp toàn bộ lực lượng ‘thừa tự đường’, vậy phải nghĩ ra được biện pháp xảo diệu, đem chủ sự của Thất tông Ngũ họ một lưới bắt hết….”


Lô Nhất Sinh nghe thấy thế, trầm giọng hỏi: “Vị gia chủ hùng tài đại lược muốn làm hoàng đế này, là phụ thân của chúng ta?”


==========


Chú Thích:


(1) Songtsän Gampo (Wylie: Srong-brtsan Sgam-po) (sinh 604, mất 650) là một vị vua đã mở rộng quyền lực của Tây Tạng và người được cho là đã mời Phật giáo vào Tây Tạng. Khi cha của ông, Namri Löntsän chết vì bị đầu độc, khoảng 618,[5] Songtsän Gampo đã nắm lấy quyền lực sau khi dập tắt một cuộc nổi loạn ngắn.


(2) Ngũ Hồ loạn hoa: là vào thời kì Đông Tấn Trung Quốc, liên minh các bộ lạc người Hồ du mục ở phương Bắc thừa dịp vương triều Tây Tấn ở Trung Nguyên suy nhược mà mở quy mô lớn di chuyển về nam thành lập ra quốc gia người HỒ tạo thành thời kì giằng co với chính quyền Trung Hoa chính thống lúc bấy giờ. " Ngũ Hồ" là chỉ Hung Nô, Tiên Bi, Yết, Khương, Đê năm bộ tộc du mục người Hồ liên minh với nhau. Trong hơn trăm năm mở ra thời kì Ngũ hồ thập lục quốc.


(3): không phải tộc ta, tâm tất khác nhau, chí hương Nhung Địch, khác với người Hoa ta.
 
Advertisement

Bình luận facebook

Users who are viewing this thread

Back
Top Bottom